Top 11 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp ở trẻ và cách phòng tránh

Trẻ nhỏ là đối tượng rất dễ mặc phải các bệnh truyền nhiễm vì hệ miễn dịch trong những năm đầu đời còn non yếu, chưa được phát triển toàn diện. Vì thế, ba mẹ cần nắm được những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và có kiến thức về cách phòng trách để có sự bảo vệ tốt nhất cho con yêu của mình. Cùng PHENIKAAMEC tìm hiểu về 9 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp ở trẻ nhỏ trong bài viết này nhé.  

11 bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ  

Bệnh cúm 

Trẻ có thể mắc bệnh cúm ở  mọi thời điểm trong năm, nhưng thường gặp nhất là mùa đông – xuân khi trời nồm ẩm, không khí có độ ẩm cao.  Cúm lây lan qua đường hô hấp, các giọt nước bọt bắn hay dịch tiết ở mũi họng do người bệnh hắt hơi, sổ mũi. Các triệu chứng điển hình của bệnh ba mẹ cần lưu ý như: sốt trên 37,8 độ, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ho, đau họng…. 

Tay chân miệng 

Từ tháng 9 – 12 và tháng 3 – 5 là thời điểm bệnh tay chân miệng có xu hướng tăng cao. Đây là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi-rút coxsackievirus A16 và enterovirus 71 gây ra. Vi-rút lây lan rất nhanh và tồn tại trong nước bọt, dịch hắt hơi, sổ mũi, phân, dịch vỡ bóng nước trên da, niêm mạc… chúng làm cơ thể tăng bài tiết các dịch tiết khi mắc bệnh. Thời gian ủ bệnh từ 3 – 7 ngày.  

Các triệu chứng của bệnh tay chân miệng:  

  • Khi bắt đầu khi trẻ có triệu chứng giống như cảm cúm thông thường: Sốt nhẹ kéo dài từ 24 – 48h, kém ăn, khó chịu, mệt mỏi, đau họng… Sau 2 ngày những triệu chứng này giảm đi, dấu hiệu của bệnh tay chân miệng mới bắt đầu xuất hiện;
  • Nổi nốt mụn nước trên da trong khoang miệng (lưỡi, má trong), lòng bàn tay và lòng bàn chân. Nhiều trường hợp xuất hiện ở mông hoặc quanh hậu môn. Nổi mụn nước trong miệng nên trẻ sẽ chán ăn, bỏ bú; 
  • Khi mới xuất hiện, các nốt ban này nổi lên như vết sẹo nhỏ, hơi đỏ và phẳng. Sau đó chúng dần phồng rộp lên chứa nước bên trong như những bóng nước, hồng ban, màu xám, khi lành không gây sẹo. Những nốt này không đau và không ngứa, khác với thủy đậu ngứa và đau nhức khó chịu;
  • Giai đoạn các mụn nước ở miệng và những vị trí khác vỡ ra gây loét rộng vết hở. Làm trẻ đau đớn.  

Benh truyen nhiem o tre nho (1)

Sốt xuất huyết 

Bệnh sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vius Dengue, do muỗi vằn làm trung gian truyền bệnh, thường bùng phát vào mùa mưa tại những nơi có môi trường vệ sinh kém. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở cả người lớn và trẻ nhỏ không được chủ quan. Triệu chứng của bệnh trong giai đoạn đầu khá điển hình, dễ gây nhầm lẫn.  

Một số biểu hiện sốt xuất huyết ở trẻ như:  

  • Sốt cao đột ngột, thời gian sốt từ 2 – 7 ngày, kèm theo những biểu hiện như đỏ bừng mặt, da xung huyết, đau nhức cơ, đau khớp, đau đầu;
  • Một số trường hợp, trẻ có thể bị sốt kèm theo đau họng, viêm kết mạc mắt, mệt mỏi, buồn nôn và nôn. Trẻ nhũ nhi có thể kèm triệu chứng ho sổ mũi hay tiêu chảy;  
  • Tiếp sau đó, xuất hiện chấm xuất huyết (những chấm đỏ không biến mất khi căng da) thường ở cẳng tay, cẳng chân, nách, ngực, thắt lưng; xuất huyết niêm mạc như chảy máu mũi, chảy máu răng, đi cầu ra máu; 
  • Từ ngày thứ 3 – 7 của bệnh, trẻ bắt đầu hạ sốt khoảng 37,5 – 38 độ C hoặc thấp hơn, một số bệnh nhi xuất hiện các triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ cảnh báo như lừ đừ, mệt mỏi, ói nhiều, đau bụng, xuất huyết niêm mạc, gan to, hoặc một số trường hợp diễn tiến đến sốc sốt xuất huyết với biểu hiện tay chân lạnh, mạch nhanh nhẹ, huyết áp kẹp hoặc không đo được. Nếu để tình trạng sốc kéo dài, bệnh nhi có thể tổn thương nhiều cơ quan, có thể dẫn đến tử vong. 

Bệnh sởi 

Bệnh sởi ở trẻ em được gây ra bởi virus sởi, có khả năng lây lan và phát triển nhanh chóng có thể xuất hiện và phát hiện mạnh mẽ vào bất cứ thời điểm nào trong năm. Bệnh sởi có các biểu hiện đặc trưng như: sốt, viêm kết mạc mắt, viêm long đường hô hấp và tiêu hóa, phát ban ở vùng mặt và nhanh chóng lan rộng ra khắp cơ thể. Virus gây bệnh có thể lây lan ngay cả khi bệnh chưa có biểu hiện ra bên ngoài, kéo dài từ thời gian ủ bệnh đến khi trẻ phát ban hoàn toàn. (1) 

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhất là các bé chưa tiêm đủ các mũi vacxin ngừa sởi là đối tượng dễ bị lây nhiễm bệnh nhất. 

 

Thủy đậu 

Bệnh thủy đậu hay còn được gọi với tên khác là phỏng dạ, là bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus gây ra. Bệnh không chỉ có thể để lại sẹo ảnh hưởng thẩm mỹ mà có gây ra những biến chứng nguy hiểm khác như bị nhiễm trùng da, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm gan, viêm khớp, viêm não, rối loạn tâm thần, hôn mê, co giật,… Nguy hiểm nhất là tử vong nếu không được điều trị kịp thời. 

Triệu chứng bệnh thủy đậu khá đặc trưng và dễ phân biệt với các bệnh khác:  

  • Mệt mỏi, uể oải;
  • Sốt cao kèm đau đầu: Cơn sốt thường kéo dài từ 1-2 ngày trước khi các triệu chứng khác xuất hiện. Tuy nhiên, không phải trẻ nào mắc thủy đậu cũng sốt và mức độ sốt ở từng trẻ là khác nhau;  
  • Phát ban, nổi mụn nước: Trẻ bắt đầu phát ban, nổi mụn nước ở mặt, các chi, sau đó lan nhanh ra toàn cơ thể chỉ trong 12 – 24 giờ. Sau từ 7-10 ngày khởi phát bệnh, các mụn nước sẽ tự động vỡ, khô lại và bong vảy, tại vị trí nổi mụn nước sẽ bị thâm, trường hợp bị nhiễm thêm vi khuẩn mụn nước có thể để lại sẹo; 
  • Chán ăn: cơ thể mệt mỏi, sốt khiến trẻ có xu hướng chán ăn, dễ quấy khóc;
  • Đau cơ, đau khớp: Trẻ có thể cảm thấy đau nhức ở một vùng nhỏ hay toàn thân, các cơn đau từ nhẹ đến nặng;
  • Ho sổ mũi.

Nhiễm trùng đường hô hấp  

Nhiễm khuẩn hô hấp cấp là căn bệnh nguy hiểm và dễ chuyển biến dẫn đến các ca bệnh nặng, đặc biệt là với trẻ em dưới 5 tuổi. Triệu chứng của bệnh thay đổi từ ho và cảm lạnh nhẹ, có thể kèm sốt hoặc không cho đến đau tai và thậm chí đến viêm phổi và nguy cơ tử vong cao.  

Khi mắc bệnh, trẻ thường có các triệu chứng: Sốt cao, ho, khó thở và thở nhanh. Trong một số trường hợp, khi trẻ hít vào, dưới lồng ngực lõm vào trong, đây là dấu hiệu trẻ bị rút lõm lồng ngực, báo động viêm phổi nặng cần được đưa đi cấp cứu ngay. 

Viêm phổi do phế cầu khuẩn 

Bệnh Viêm phổi do phế cầu là một bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp gây ra bởi vi khuẩn Streptococcus pneumoniae, còn được gọi là phế cầu. Đây là một trong những loại vi khuẩn phổ biến nhất gây bệnh ở con người, đặc biệt là ở trẻ em vì đây là đối tượng dễ bị ảnh hưởng.  

Triệu chứng của bệnh:  

  • Bắt đầu từ đau đầu, sốt, đau họng và ho. Sau đó, trẻ có thể bị khó thở, đau ngực, ho nhiều, có đờm và có thể có cảm giác mệt mỏi; 
  • Các triệu chứng nghiêm trọng và biến chứng có thể xảy ra bao gồm tràn dịch, tràn khí màng phổi; Xẹp phổi; Áp xe phổi; suy tim; sốc nhiễm trùng và thậm chí là tử vong. 

Quai bị 

Quai bị ở hay còn được gọi là bệnh viêm tuyến mang tai dịch tễ hay viêm tuyến mang tai do virus quai bị (Mumps virus) gây ra, làm sưng, đau tuyến nước bọt mang tai. Các tuyến này nằm 2 bên mặt, giữa tai và hàm. Vì thế bên cạnh sốt, đau các khu vực này là dấu hiệu dễ nhận biết của quai bị.  

Bệnh quai bị thường xuất hiện ở trẻ nhỏ từ 2 – 19 tuổi. Thông thường khi bị nhiễm bệnh, cơ thể sẽ tạo ra kháng thể chống lại loại virus này suốt đời. Vì vậy, đa số trẻ chỉ bị quai bị duy nhất một lần trong đời, rất hiếm khi mắc bệnh này lần hai.  

Mặc dù là bệnh lành tính, nhưng nếu không điều trị và chăm sóc đúng cách, bệnh có khả năng gây biến chứng, để lại hậu quả nghiêm trọng như viêm tinh hoàn ở nam, viêm buồng trứng ở nữ và tổn thương dây thần kinh.  

Ho gà 

Bệnh ho gà do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, xâm nhập và bám chặt vào các lông mao ở đường hô hấp trên và giải phóng độc tố để tấn công hệ hô hấp. Khi trẻ bị ho gà thường có những cơn ho dữ dội không kiểm soát, và khó thở. Sau khi ho, trẻ có xu hướng hít thở sâu để lấy oxy, điều này tạo ra những âm thanh như tiếng rít dài. Ho gà là bệnh truyền nhiễm ảnh hưởng gần như mọi độ tuổi, tuy nhiên bệnh đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ, đặc biệt trẻ dưới 1 tuổi chưa được chích ngừa. 

Tiêu chảy  

Một trong những truyền nhiễm hay gặp ở trẻ nhỏ là tiêu chảy. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tiêu chảy, tuy nhiên nguyên nhân phổ biến nhất là nhiềm trùng đường ruột do:  

  • Siêu vi, thường gặp do Rotavirus; 
  • Vi khuẩn – chẳng hạn như Campylobacter và Escherichia coli (E. coli), thường có trong thực phẩm bị ô nhiễm; 
  • Ký sinh trùng, ví dụ như Giardia, lây lan trong nước bị ô nhiễm.

Tiêu chảy thường hết trong vòng ba hoặc bốn ngày nhưng do quá nhiều chất lỏng và chất dinh dưỡng từ cơ thể bị mất qua phân và nôn mửa, tiêu chảy khiến cơ thể mất nước và suy dinh dưỡng nếu không được điều trị. Do đó, nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất là do mất nước.  

Cách phòng tránh những bệnh truyền nhiễm cho trẻ 

Đa phần các bệnh truyền nhiễm trên đều có thể được phòng tránh, hoặc có những biện pháp để bảo vệ bé, giảm thiểu những tác động tiêu cực. Ba mẹ cần tuân thủ những điều sau: 

 

  • Tiêm vắc xin đẩy đủ theo lịch tiêm chủng phương pháp an toàn và hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh.  
  • Rèn luyện trẻ thói quen rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, che miệng khi hắt hơi hoặc ho, vệ sinh cá nhân như đánh răng, súc miệng bằng nước muối hằng ngày; 
  • Giữ môi trường sống của trẻ luôn thoáng mát, sạch sẽ, đủ ánh sáng, vệ sinh môi trường cũng như các đồ chơi của trẻ thường xuyên; 
  • Chống muỗi đốt cho bé khi đến những nơi có nhiều muỗi bằng cách xịt dung dịch hoặc bôi kem chống muỗi;  
  • Cho bé chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết, uống nhiều nước, vận động cơ thể để tăng cường miễn dịch tự nhiên; 
  • Nếu trẻ có dấu hiệu mắc bệnh, cần thực hiện cách ly trẻ, không để bé đến trường và đưa đến trung tâm y tế ngay để xác định chính xác nguyên nhân của bệnh và có biện pháp điều trị kịp thời.